Αρχαίες μούμιες 7.000 ετών στη Σαχάρα αποκαλύπτουν χαμένο λαό με εντελώς διαφορετικό DNA
Μια χαμένη ανθρώπινη ομάδα της Σαχάρας έρχεται στο φως μέσα από δύο σπάνιες μούμιες 7.000 ετών.
Μέσα στις ξηρές εκτάσεις της σημερινής Σαχάρας, εκεί όπου η ζωή είναι σχεδόν αδύνατη, επιστήμονες από το Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ έφεραν στο φως δύο μούμιες ηλικίας 7.000 ετών που δεν μοιράζονται γενετικά χαρακτηριστικά με τους σύγχρονους ανθρώπους. Τα λείψανα αυτά προέρχονται από το καταφύγιο Τακαρκόρι στη νοτιοδυτική Λιβύη, μια περιοχή που στην προϊστορική εποχή δεν ήταν έρημος αλλά ένα τοπίο με λίμνες, ποτάμια και εύφορες εκτάσεις. Τότε, η Σαχάρα αποτελούσε έναν παράδεισο, στον οποίο άκμασαν κοινότητες κυνηγών και κτηνοτρόφων.
Η γενετική ανάλυση που άλλαξε τα δεδομένα
Όπως διαβάζουμε στο Popular Mechanics, η διεθνής ομάδα των επιστημόνων από το Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ, κατάφερε να αναλύσει θραύσματα DNA από τις μούμιες, παρότι το ξηρό κλίμα καταστρέφει συνήθως το γενετικό υλικό. Τα αποτελέσματα έδειξαν κάτι παράδοξο: η γενετική τους κληρονομιά προέρχεται από μια άγνωστη μέχρι σήμερα βορειοαφρικανική ομάδα, η οποία είχε αποκοπεί από τις υποσαχάριες πληθυσμιακές ομάδες πολύ νωρίς στην ιστορία και έμεινε απομονωμένη για χιλιάδες χρόνια.
Στη μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature εξηγείται ότι οι γυναίκες του Τακαρκόρι φαίνεται να είχαν συγγένεια με κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες στο Μαρόκο, που έζησαν περίπου 15.000 χρόνια πριν. Παρότι υπήρχε αυτή η σύνδεση, οι ερευνητές παρατήρησαν περιορισμένη γενετική επαφή με άλλες αφρικανικές ομάδες. Ακόμη πιο εντυπωσιακό ήταν ότι το DNA τους διατηρούσε ίχνη Νεάντερταλ, σε αναλογίες που δεν ταυτίζονται με κανέναν άλλο γνωστό πληθυσμό της εποχής, στοιχείο που υποδηλώνει ασυνήθιστες επαφές με πληθυσμούς εκτός Αφρικής.
Μετακίνηση γνώσεων και όχι πληθυσμών
Η εικόνα που προκύπτει είναι ότι ο βορράς και ο νότος της ηπείρου δεν είχαν συχνή ανταλλαγή πληθυσμών κατά την υγρή περίοδο της Σαχάρας. Αντίθετα, οι πολιτισμικές πρακτικές –όπως η κτηνοτροφία– φαίνεται να εξαπλώθηκαν μέσα από την ανταλλαγή γνώσεων, και όχι μέσω μεταναστεύσεων. Η μελέτη υποστηρίζει ότι οι πρόγονοι των Τακαρκόρι δεν ήταν απλώς νομάδες αλλά είχαν ήδη εξελιγμένες δεξιότητες: κατασκεύαζαν κεραμικά, πλεκτά και εργαλεία από ξύλο και κόκαλο, ενώ έμεναν για μεγάλα διαστήματα στον ίδιο τόπο, κάτι που δείχνει πιο σταθερή εγκατάσταση.
Η απομόνωση αυτών των κοινοτήτων εξηγείται εν μέρει από τη γεωγραφική ποικιλομορφία της Σαχάρας εκείνη την εποχή. Λίμνες, δάση, υγρότοποι, σαβάνες και βουνά δημιουργούσαν φυσικά εμπόδια που δυσκόλευαν την επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών ομάδων. Έτσι, το γενετικό τους αποτύπωμα παρέμεινε ξεχωριστό,.
Η ανασκαφή του Τακαρκόρι δείχνει ότι η Σαχάρα ήταν ένας τόπος γεμάτος ζωή και ανθρώπινες ιστορίες. Κάτω από τους αμμόλοφους μπορεί να κρύβονται ακόμη μυστικά – μούμιες, εργαλεία ή οικισμοί – που περιμένουν να μας αποκαλύψουν περισσότερα για το πώς έζησαν εκείνοι οι άνθρωποι πριν το τοπίο μετατραπεί στην πιο ξηρή έρημο του κόσμου.
